Το θέμα της χρηματοδότησης των δήμων είναι ένα πεδίο που δίνει την ευκαιρία να αναδειχθούν πολιτικές απόψεις, προγραμματικές κατευθύνσεις και διαχωριστικές γραμμές. Αξίζει, λοιπόν, τον κόπο, ιδιαίτερα τώρα που βαδίζουμε προς τις δημοτικές εκλογές, να ασχοληθούμε με την πρόταση της Ν.Δ. που προκάλεσε μεγάλη συζήτηση πριν μερικούς μήνες και η οποία προβλέπει τη μεταφορά της είσπραξης του ΕΝΦΙΑ από το κεντρικό κράτος στους δήμους, με ταυτόχρονη, συνολικά περίπου ισόποση με τα σημερινά δεδομένα, περικοπή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων (σημ.1).

Πέρα από το θέμα της αντισυνταγματικότητας, αλλά και τα πρακτικά ζητήματα διαχείρισης που προκύπτουν (τρόπος είσπραξης, αναζήτηση χρεωστούμενων κ.α.), η αντίθεση μας στην πρόταση αυτή προέρχεται από το γεγονός ότι επιτείνει και παγιώνει την ανισότητα στην οικονομική κατάσταση των δήμων, η οποία προφανώς αντανακλάται στις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τους πολίτες. Και αυτό θα συμβεί γιατί υπάρχουν διαφορές μεταξύ των δήμων όσον αφορά το είδος των ακινήτων, την αξία της γης και τις αντικειμενικές αξίες. Άλλο ένας δήμος με ακριβά ακίνητα και πλούσιους ιδιοκτήτες που θα πληρώνουν, επομένως θα έχει υψηλά έσοδα, κι άλλο μια δημοτική αρχή που πρέπει να διαχειριστεί ακίνητα μικρής αξίας και φτωχούς δημότες, που ίσως και να αδυνατούν να ανταποκριθούν. Όπως επισημάνθηκε και σε σχετική επιστημονική μελέτη, θα οδηγηθούμε έτσι σε μια «μη ορθολογική κατανομή των πόρων», αφού για παράδειγμα «ένας δήμος όπως αυτός της Φιλοθέης- Ψυχικού θα πενταπλασίαζε τα έσοδά του σε σχέση με άλλους δήμους, με χαμηλότερη κοινωνική διαστρωμάτωση ή ακόμη και περιφερειακούς, που θα έβλεπαν τα έσοδά τους να μειώνονται κατά ένα όγδοο σε σχέση με σήμερα» (σημ. 2).

Το αποτέλεσμα για τους δήμους της δεύτερης περίπτωσης θα ήταν, για να μην αναγκαστούν ίσως να χρεωκοπήσουν, να απολύσουν εργαζόμενους, να μειώσουν ή και να καταργήσουν υπηρεσίες, όπως π.χ. παιδικοί σταθμοί, κοινωνική πρόνοια, αθλητισμός κ.α. Κάποιοι βέβαια θα προτείνουν τη «λύση» της ιδιωτικοποίησης, μέσα από την εκχώρηση κρίσιμων λειτουργιών των ΟΤΑ σε ιδιώτες. Αυτή τη λύση, της ιδιωτικοποίησης, υιοθετεί και περιλαμβάνει στο πρόγραμμα της η παράταξη του απερχόμενου δήμαρχου, Ανδ. Κονδύλη, κι ήδη όλη την προηγούμενη τετραετία εφάρμοσε σε όποιο τομέα υπηρεσιών του δήμου μπόρεσε.

Το «ΑΝΩ-ΚΑΤΩ στο Καλαμάκι» είναι αντίθετο με αυτήν την μεταρρύθμιση. Η αντικατάσταση των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων από την είσπραξη του ΕΝΦΙΑ για την χρηματοδότηση των δήμων συμπυκνώνει την πεμπτουσία του νεοφιλελεύθερου δόγματος. Μειώνει την χρηματοδότησή των δήμων από το κράτος και το απαλλάσσει από τις υποχρεώσεις του. Καταργεί τον χαρακτήρα της αλληλεγγύης και τον αναδιανεμητικό ρόλο της φορολογίας. Φεύγουν οι πολίτες που έχουν ίσες ευκαιρίες και δικαιώματα και έρχονται οι «πελάτες», που θα απολαμβάνουν τόσες υπηρεσίες όσες αντέχει η τσέπη τους.

Στο «ΑΝΩ-ΚΑΤΩ στο Καλαμάκι» θεωρούμε ότι τα νέα κριτήρια κατανομής των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων που έχουν ήδη θεσπιστεί με τον «Κλεισθένη Ι», διαμορφώνουν όρους δικαιοσύνης στη χρηματοδότηση των δήμων, αφού λαμβάνονται λόγου χάριν υπ’ όψιν τη νησιωτικότητα, την ορεινότητα, τις υποδομές, το τοπικό ΑΕΠ, την τοπική ανεργία κ.ά.

Σημειώσεις:
1. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (Κ.Α.Π.) των δήμων προέρχονται από τον Φόρο Εισοδήματος Φυσικών και Νομικών Προσώπων, τον Φόρο Προστιθέμενης Αξίας (Φ.Π.Α.) και από τον Φόρο Ακίνητης Περιουσίας. Βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων αποδίδεται ετησίως στους δήμους, το μεγαλύτερο μέρος τους για κάλυψη λειτουργικών και λοιπών γενικών δαπανών τους και το υπόλοιπο για την κάλυψη επενδυτικών δαπανών τους.
2. Πρόκειται για την επιστημονική μελέτη με τίτλο «Φορολογική Αποκέντρωση κι ενίσχυση της οικονομικής αυτοτέλειας των ΟΤΑ Α’ Βαθμού» που έγινε πριν από περίπου δυο χρόνια από επιστημονική ομάδα με επικεφαλής τον καθηγητή του Πάντειου Πανεπιστημίου, Ιωάννη Ψυχάρη και με πρωτοβουλία του Ινστιτούτου Τοπικής Αυτοδιοίκησης, του οποίου προΐσταται ο Πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γιώργος Πατούλης.


 

Aναδημοσίευση άρθρου της Σίτσας Καραμπάτη, υποψήφιας δημοτικής συμβούλου Άλίμου με το «ΑΝΩ-ΚΑΤΩ στο Καλαμάκι» που δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «Η ΕΠΟΧΗ» στις 24/3/19.

 

 

Advertisements