zografies

Της Γιούλης Καμπούρη*

Η πώληση του Ελληνικού στην Lamda Development (Λάτση) δεν είναι απλό σκάνδαλο, αλλά ματαίωση οποιασδήποτε δυνατότητας ν’ αναπτυχθεί – ή ακόμα και να επιβιώσει! – το Λεκανοπέδιο της Αθήνας και των εκατομμυρίων κατοίκων της.
Συγκεκριμένα η πώληση του ελληνικού:
• Δεν είναι «επένδυση», όπως θέλουν να το παρουσιάσουν, αλλά έγκλημα που απειλεί την ίδια μας την επιβίωση, με προέκταση προς το μέλλον, επειδή αφορά και τις ερχόμενες γενιές. Συγχρόνως, είναι έγκλημα πολιτιστικό γιατί απειλεί να αποκλείσει την ανάδειξη σημαντικών μνημείων χιλιάδων χρόνων θαμμένων στο έδαφός της. Και τέλος, είναι έγκλημα καθαρά οικονομικό.
• Πρόκειται για ένα έγκλημα που αντιτίθεται στις Αρχές της Βιώσιμης Ανάπτυξης και του Συντάγματος, της διεθνούς σύμβασης του Aarchus (για τη διαφάνεια, την ενημέρωση και τη συμμετοχή του λαού στο σχεδιασμό τέτοιων μεγάλων έργων που αφορούν στη ζωή του) και της οδηγίας 2001/42/Ε.Κ. για τη Στρατηγική Περιβαλλοντική Εκτίμηση (ΣΠΕ).
Σύμφωνα με τη διαδικασία της εν λόγω Οδηγίας της Ε.Ε. διεξάγεται διαβούλευση με το ενδιαφερόμενο κοινό (πολίτες της Αθήνας), συνεκτιμώνται τα αποτελέσματά τους κατά τη λήψη αποφάσεων και εκπονείται Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ). Οι παραπάνω απαιτήσεις της Οδηγίας αυτής δεν καλύφτηκαν, κατά την έκδοση ειδικού νόμου για το Ελληνικό (Ν. 4062/2012), ο οποίος ορίζει νέες χρήσεις γης και περιλαμβάνει πολεοδομικές, χωροταξικές και ρυμοτομικές ρυθμίσεις που αν πραγματοποιηθούν θα έχουν μεγάλες επιπτώσεις στο περιβάλλον.
Τέλος, σύμφωνα με την Οδηγία αυτήν, επιβάλλεται η συνεχής ενημέρωση του κοινού για σχέδια και προγράμματα που έχουν σημαντικές επιπτώσεις στο περιβάλλον.
• Αποτελεί, επίσης, άλλο ένα μεγάλο πείραμα, αυτό του «εξωθεσμικού σχεδιασμού» της πόλης, προς ολική καταστροφή της από τα ίδια κέντρα (τρόικα, Τασκ 4, σύμβουλοι, κ.λπ.) που τα τελευταία χρόνια κατέστρεφαν τις ζωές μας.
Η πολιτεία δεν σχεδιάζει πια, ως όφειλε, μια τόσο σημαντική περιοχή για την επιβίωση των Πολιτών της Πρωτεύουσας, αλλά αυτό το δικαίωμα/υποχρέωση το εκχωρεί στον επενδυτή με κριτήρια αγοράς / κέρδους – υπερκέρδους. Ένα κέρδος με άλλοθι και πάλι το «χρέος» της Χώρας.
• Επιδεινώνει ακόμη περισσότερο τις περιβαλλοντικές και κλιματολογικές συνθήκες της πρωτεύουσας, αφού στην μεγάλη τσιμεντούπολή μας θα προστεθεί άλλη μια μικρή τσιμεντένια πόλη περίπου 10.000 κατοικιών (40.000 κατοίκων) με όλες τις περιβαλλοντικές (αύξηση του κυκλοφοριακού φόρτου, θορύβου, αερίων του θερμοκηπίου κ.ά.), κοινωνικές (δημιουργία μιας πόλης offshore με παράλληλη συνύπαρξη με υπόκοσμο που σχετίζεται με την λειτουργία καζίνου/ων) και οικονομικές (αφανισμός των τοπικών αγορών, αλλά και της κεντρικής αγοράς της Αθήνας) επιπτώσεις.
• Αφαιρεί την τελευταία δυνατότητα, η πρωτεύουσα της χώρας μας (η μοναδική πόλη στην Ε.Ε. με ανύπαρκτο πράσινο) να αποκτήσει σημαντική έκταση πρασίνου (άνω των 4.000 στρεμμάτων) τόσο αναγκαίο για την επιβίωσή μας. Επειδή είναι γνωστό ότι οι μεγάλες πράσινες εκτάσεις λειτουργούν απορρυπαντικά στην πόλη, βελτιώνοντας συγχρόνως σημαντικά το μικροκλίμα της και μειώνοντας, κυρίως τους καλοκαιρινούς μήνες, τη μέση θερμοκρασία. Γεγονός που σε περιόδους παγκόσμιων κλιματικών αλλαγών και καύσωνα θα μπορούσε να δράσει καταλυτικά στην αποφυγή σοβαρών επεισοδίων, ακόμη και θανάτων από αναπνευστικά προβλήματα και θερμοπληξία, κυρίως στις ευαίσθητες ομάδες του πληθυσμού (παιδιά και ηλικιωμένοι).
• Τέλος, είναι και ένα μεγάλο οικονομικό έγκλημα που συντελείται με διαδικασίες συνοπτικές, αδιαφανείς και μη σύννομες και οι οποίες αντιτίθενται στο πρωτογενές δίκαιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης (συγκεκριμένα στο άρθρο 107 περί ανταγωνισμού της Συνθήκης Λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης –ΣΛΕΕ), αλλά και με ένα τίμημα αγοράς πολύ χαμηλότερο από τα ισχύοντα στις αγορές ακινήτων της Αθήνας της κρίσης:
α) η αποτίμηση της αξίας από το ΤΕΕ είναι 222% μεγαλύτερη, διατηρώντας όλες τις παραδοχές του ΤΑΙΠΕΔ το οποίο δεν ενδιαφέρεται καθόλου ούτε για τους ανθρώπους ούτε για το περιβάλλον, ενώ
β) το πραγματικό τίμημα ακόμα και σήμερα στη περίοδο οικονομικής κρίσης είναι 10 με 15 φορές μεγαλύτερο. Σημειώνεται ότι η αντικειμενική αξία του Ελληνικού υπολογίζεται σε περίπου σε 10 δισ. ευρώ (δηλαδή 10 φορές μεγαλύτερη από εκείνη του τιμήματος που αποφασίστηκε από το ΤΑΙΠΕΔ και Λάτση!) ενώ η εμπορική του αξία (πραγματική αξία) ξεπερνά τα 14 δισ. ευρώ (15 φορές μεγαλύτερη). 

Προίκα στην Lamda Development
Το Ελληνικό δεν πωλείται, αλλά ουσιαστικά προικοδοτείται – χαρίζεται στην Lamda Developoment. Το μεγάλο όμως οικονομικό σκάνδαλο στη πώληση του Ελληνικού, όπως δρομολογείται από το ΤΑΙΠΕΔ, είναι ότι το δημόσιο θα αναγκαστεί να επιβαρυνθεί με τουλάχιστον 2,1 δισ. ευρώ, ενώ θα εισπράξει μόλις 426 εκατ. για τη δήθεν αποπληρωμή του χρέους! Επειδή, βάσει συντηρητικών εκτιμήσεων, τα 2,1 δισ. θα απαιτηθούν για τη μετεγκατάσταση υφιστάμενων χρήσεων (π.χ. ερευνητικά κέντρα, προνοιακές υποδομές, αθλητικές εγκαταστάσεις), καθώς και για την κατασκευή έργων υποδομής (επέκταση της γραμμής Τραμ, υπογειοποίηση της λεωφόρου Ποσειδώνος στο μέτωπο του Ελληνικού, σύνδεση μέσω σήραγγας με τα Μεσόγεια και τον Διεθνή Αερολιμένα «Ελευθέριος Βενιζέλος» κ.ά.). Δεν λύνει, λοιπόν, ούτε στο ελάχιστο το πρόβλημα του Χρέους της χώρας, αφορμή του οποίου γίνεται αυτή η άκρως απαράδεκτη προσπάθεια πώλησης μιας έκτασης που αποτελεί την τελευταία δυνατότητα ανάσας στη τσιμεντούπολή μας.
Είναι ηθικά, πολιτικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά ορθό τα λάθη (των κυβερνήσεων), οι αδυναμίες (υπεράσπισης του χώρου και της αειφορίας) και οι δυσκολίες (απεχθές χρέος) της δικής μας γενιάς να τα επωμιστούν κυρίως οι επόμενες γενιές και μάλιστα υπό έντονων κλιματικών αλλαγών, στρεβλώνοντας και αντιστρέφοντας κάθε έννοια βιώσιμης ανάπτυξης που τόσο διαφημίστηκε από τα Ευρωπαϊκά και εγχώρια φόρα;
Και όλα αυτά θα γίνουν με άλλοθι τον ψευδή ισχυρισμό ότι εξυπηρετούν το χρέος και την ανεργία, ενώ υπηρετούν το κέρδος-υπερκέρδος ορισμένων με πραγματική οικονομική ζημιά του δημοσίου, αφαιρώντας από την πόλη και τους πολίτες της (τους σημερινούς και αυριανούς) την τελευταία ευκαιρία βελτίωσης των συνθηκών ζωής τους. Πρόκειται για ένα έγκλημα που συντελείται όχι μόνο στο παρόν, αλλά με προβολή και προς το μέλλον.

Το δικό μας Ελληνικό
• Το θέλουμε στο μεγαλύτερο μέρος πράσινο, δηλαδή πνεύμονα ζωής, γιατί αυτήν είναι η πρωταρχική ανάγκη για να επιβιώσουμε εμείς και οι γενιές σ’ αυτήν την αφιλόξενη (τσιμεντένια) πόλη.
• Το θέλουμε λειτουργικό, επισκέψιμο πάρκο, για μας και τους επισκέπτες (π.χ. τουρίστες κ.λπ.), με ήπιες κοινωνικές, πολιτιστικές, εκπαιδευτικές, αθλητικές κ.ά. χρήσεις.
• Το θέλουμε να απαντά και στις σημερινές μας ανάγκες, χωρίς να θυσιάζεται ο περιβαλλοντικός ρόλος του. Με άλλα λόγια να αποτελέσει και σημαντικό πόλο ανάπτυξης της πρωτεύουσας, χωρίς να δημιουργεί ανταγωνιστικές χρήσεις (δημιουργία μια πόλη μέσα στη πόλη με χιλιάδες κατοικίες, τεράστια Mall, Καζίνο κ.ά.) που όχι μόνο δεν θα αναπτύξουν την πόλη μας αλλά και θα καταστρέψουν τις τοπικές κοινωνίες και αγορές.
• Το θέλουμε πόλο έλξης εγχώριων και ξένων επισκεπτών στην πρωτεύουσα και στα προάστιά της. Να αποτελεί σημείο αναφοράς και έλξης για την Ευρώπη και τον κόσμο μας. Να αξίζει να μείνει κανείς, προσφέροντας στους επισκέπτες τουλάχιστον άλλη μια μέρα παραμονής και φιλοξενίας στην Αθήνα. Να αποτελέσει για μας τους «νέο» Έλληνες ένα δημιούργημα αντάξιο της ιστορίας μας.

Το ερώτημα είναι, μπορούν να συνδυαστούν όλα αυτά; Η απόκριση των κοινωνιών μας είναι ότι θέλουν, μπορούν και οφείλουν να συνδυαστούν τα παραπάνω, γιατί αποτελούν θεμελιώδη ανάγκη για την επιβίωσή μας σ’ αυτήν την πόλη. Χρειάζεται απλώς όραμα, κέφι και πολύ εργασία.
Οι κοινωνίες μας ανταποκρινόμενες έγκαιρα στις ανάγκες τους, ήδη από το 2007-2008 με τη μελέτη του ΕΜΠ (γνωστή ως μελέτη Μπελαβίλα) επιχείρησαν να ανταποκριθούν στο όραμα, προτείνοντας τη δημιουργία ενός Μητροπολιτικού Πάρκου στο Ελληνικό με ήπιες χρήσεις. Αυτή η μελέτη εκτός από τη αποτύπωση του οράματός μας, περιέχει και πρωτογενή στοιχεία και δεδομένα και γι’ αυτό αποτελεί φάρο στη σημερινή μας προσπάθεια.

* Η Γιούλη Καμπούρη είναι χημικός – περιβαλλοντολόγος, πρώην επιθεωρήτρια περιβάλλοντος του ΥΠΕΚΑ, μέλος της δημοτικής κίνησης ΑΝΩ-ΚΑΤΩ στο Καλαμάκι και της Επιτροπής Αγώνα για το Μητροπολιτικό Πάρκο στο Ελληνικό.

Αναδημοσίευση από την εβδομαδιαία εφημερίδα Η ΕΠΟΧΗ

Advertisements